تجربه های شورا در انقلاب اسلامی
#یادداشت
#مشخصات_اسلام
#سید_مصطفی_مدرس
#یادداشت_129
#جلسه_349
#شورا
🔰تجربه های شورا در انقلاب اسلامی
اگر جوهره شورا را در عقلانیت جمعی بدانیم. عقلانیت جمعی که برای خدا قیام کرده اند این مهم در چند صورت جلوه پر طمطراقی داشته است:
1. شورای انقلاب
شورای انقلاب اسلامی مهمترین نهاد انقلابی جمهوری اسلامی ایران در آغاز انقلاب بود که مسئولیت قوهٔ قانونگذار و اجرایی را بر عهده داشت.
شورا با اعلام امام خمینی ره برای مدیریت انقلاب در ایران در ۲۲ دیماه ۱۳۵۷ تشکیل شد.
با اوجگیری تظاهرات مردم، در سال ۱۳۵۷ ه.ش، اندیشه تأسیس «شورای انقلاب اسلامی» مطرح شد که با سفر شهید مطهری به پاریس، این اندیشه، با امام خمینی ره در میان گذاشته شد.
مرحوم هاشمی رفسنجانی، در اینباره چنین نوشتهاست:
آقای مطهری، در مراجعت از سفر پاریس، دستور رهبر عظیم الشأن انقلاب ایران (۱۳۵۷) را مبنی بر تشکیل شورای انقلاب اسلامی، آوردند. امام خمینی، آقایان شهید مطهری، شهید بهشتی، شهید باهنر، هاشمی رفسنجانی و موسوی اردبیلی را به عنوان هسته اولیه شورای انقلاب اسلامی تعیین و اجازه داده بودند که افراد دیگر، با اتفاق نظر این پنج نفر، اضافه شوند و در جلسات ابتدایی، تصمیم بر این شد که حتی الامکان، ترکیب شورا، از اعضای روحانی و غیر روحانی، به نسبت مساوی و نزدیک به هم باشد. ترتیب انتخاب اعضای دیگر و تکمیل آن شورا، چنین بود: پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، آقایان سید محمود طالقانی، سید علی خامنهای، محمد رضا مهدوی کنی، احمد صدر حاج سید جوادی، مهندس مهدی بازرگان، یدالله سحابی، مهندس مصطفی کتیرایی، سرلشکر ولیالله قرنی، سرتیپ علیاصغر مسعودی، به اتفاق آراء، به عضویت انتخاب شدند. پس از پیروزی انقلاب ایران (۱۳۵۷) و تشکیل دولت موقت، آقایان بازرگان، سحابی، کتیرایی، حاج سید جوادی و قرنی، به دولت و ارتش منتقل شدند و به جای آنها، آقایان حسن حبیبی، مهندس عزتالله سحابی، عباس شیبانی، ابوالحسن بنی صدر و صادق قطب زاده انتخاب گردیدند و در مرحلهٔ بعد، پس از شهادت استاد مطهری، آقایان مهندس میر حسین موسوی، احمد جلالی و حبیبالله پیمان انتخاب شدند و آقای مسعودی، به کار اجرایی رفت.
وی در رابطه با نقش شهید مطهری چنین مینویسد:
طبعاً چون امام حرفها را برای ایشان زده بودند، مرجع برای ما ایشان بودند. بیشتر نص امام را از ایشان بایست میشنیدیم… ایشان، بیشتر از ما، مسائل فکری برایشان مطرح بود تا عملی و در گذشته هم اینطوری بود. در شورای انقلاب اسلامی هم اینطوری بود. خیلی مواظب بود که خطوط انحرافی فکری که آن روز در جامعه ما وجود داشت و سر و صدا هم زیاد داشت. اینها در شورای انقلاب راه پیدا نکنند.
در ۲۲ دی ۱۳۵۷ خمینی تشکیل شورای انقلاب را اعلام نمود. وی در بخشی از اطلاعیه خویش گفت:
… به موجب حق شرعی و براساس رأی اعتماد اکثریت قاطع مردم ایران که نسبت به این جانب ابراز شدهاست در جهت تحقق اهداف اسلامی ملت، شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی مرکب از افراد با صلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق، موقتاً تعیین شده و شروع به کار خواهند کرد. اعضای این شورا در اولین فرصت مناسب معرفی خواهند شد. این شورا موظف به انجام امور معین و مشخصی شدهاست از آن جمله مأموریت دارد تا شرایط تأسیس دولت انتقالی را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و مقدمات اولیه آن را فراهم سازد.
همچنین امام خمینی ره در مصاحبه با خبرنگار کانال یک تلویزیون فرانسه در رابطه با اهداف شورای انقلاب گفت:
هدف این است که «شورای انقلاب» یک حکومت موقتی ایجاد کند که آن حکومت موقت، مجلس مؤسسان را تأسیس کند برای تصویب قانون اساسی و بعد بقیه کارها…
عزتالله سحابی از اعضای شورای انقلاب دربارهٔ این شورا میگوید:
شورای انقلاب آینهٔ تمام نمای ملت ایران و انقلاب بزرگ و فراگیر آن نبود، طرفداران شریعتی و نمایندگان احزاب سیاسی و ملی قدیم در آنجا نبودند، از نمایندگان جوانان و دانشجویان فعال هم هیچکس نبود، از چپها و مارکسیستها هم هیچکس در آنجا نماینده نداشت، مجاهدین نماینده نداشتند، ولی آقایان روحانیون شورای انقلاب در سال ۵۸ تا ۵۹ مرا بهعنوان نماینده مجاهدین و اصحاب شریعتی تلقی میکردند، مِلّیون هم بهطور اخص نماینده نداشتند.
مهمترین راهبردی که حوزه برای تحول خویش به رهنمود حضرت امام ره بایستی در پیش بگیرد اتصال و اتساع خویش به جهان تجربه است.
تجربه نگاری تجربه شورای انقلاب با همه کم و کیف آن یکی از مصادیق این راهبرد می تواند باشد.
مجلس شورای انقلاب از آن رو حائز اهمیت است که تقریبا دو سال پر تلاطم اول انقلاب را مدیریت کرده است. دو سالی پر هیجان و پر التهاب انقلاب مردمی ایران را نه تنها مدیریت کرده بلکه مردم را در کانون مدیریت سعی کرد دخیل کند و این مدیریت در ترازی بوده است که انضباط تمدنی انقلاب اسلامی را به رخ کشیده است.